sat kulturo
serĉado :
 .  ĉefa paĝo  .  indekso  .  Kontakto  .  ĝisdatigita ĵaŭdon la 31an de decembro 2020 . ĝis nun estas 1352 tekstoj










Thomas Lemaheux

Dek motivoj por rifuzi la projekton de traktato pri Eŭropa Konstitucio



El eksterseria numero de la franca gazeto "L’Humanité" (Oktobro 2004),
artikolo tradukita de Petro Levi
.


1. Libera cirkulado de la kapitaloj.


Ekstreme malutila, tiu regulo estas tiel esenca en
la "konstitucia" traktato, ke krom en la partoj I kaj
III ĝi ĉeestas eĉ en la antaŭparolo de la "ĉarto
de la fundamentaj rajtoj de la Unuiĝo". Tiu fantomo
de la "libera cirkulado de la kapitaloj" obsedas tra
la tuta projekto de konstitucia traktato kaj surbaze
de tiu konstato oni povas paroli pri "konstituciigo"
de la liberalismo en Eŭropo ! Sub la premo de tiu
absoluta postulo, kion do valoras la deklaroj de
intencoj, apenaŭ aluditaj sed neniam devigaj, kiel
tiu "sociala merkatekonomio altnivele konkurkapabla,
kiu tendencas al la plena okupo kaj al la socia
progreso" (I-3-3) ? Eĉ la eŭropa Parlamento -
alivorte, la deputitoj elektitaj de la popoloj -
ricevas la ordonon "realigi kiel eble plej vaste"
tiun liberan cirkuladon de la kapitaloj (III-157-2)
kaj tial havas la devon partopreni en la vetkuro pri
la translokigoj de entreprenoj, en la rekta instigo
serĉadi la plej "allogajn" zonojn por la kapitaloj,
tiujn, kie oni povas malsupren tiri la salajrojn kaj
la rajtojn. Plej malbone : por malebligi ĉian
estontan ekonomian alternativon, la "konstitucia"
traktato iras ankoraŭ pli malproksimen, pretendante
tutsimple "malpermesi" la "limigojn al kapitalmovoj"
(III-156) ; tio konkrete signifas anticipe malebligi
ĉian efektivigon de ia ajn imposto (el la tipo de
Tobin’a takso) pri la financaj transakcioj aŭ de
rimedoj celantaj lukti kontraŭ la industriaj
translokigoj sen uzo de la perversaj armiloj de la
fiska kaj socia dumpingo. Fine, por starigi rimedojn,
kiuj konsistigus, laŭ la "konstitucia" traktato,
"regreson en la juro Unuiĝo" favora al la
"liberaligo de la kapitalmovoj", la Konsilio de la
25-landa Eŭropo devus unuanime decidi. Dank’al tio,
sufiĉa estos la kontraŭstaro de unu lando por
ebligi al la libere moviĝantaj kapitaloj, ke ili
daŭrigu transformi Eŭropon en ĝangalon.


2. Konkurenco "libera kaj ne falsita".


Iomete ŝminkita en la parto I (kun, ekzemple,
laŭdindaj sed nur sorĉkantaj alvokoj al "socia"
merkatekonomio, al "libera kaj justa komerco" aŭ
ankoraŭ "daŭra disvolviĝo"), sed senigita je tiu
falsa diskretemo en la parto III, la temo pri
"merkatekonomio", "malfermita", "altnivele
konkurkapabla", kie la "konkurenco estas libera kaj
ne falsita" saturas la tutan projekton de Konstitucio.
En tiuj kondiĉoj, se tiu traktato estus alprenota,
la eŭropa Unuiĝo realigus la antikvan utopion de
la plej radikalaj liberalistoj : meti la kapitalismon
plejparte ekster la povon de la leĝofaranto kaj
forpreni la ekonomion for de la politika respondeco.
Laŭlonge de la traktato, kiam ili ne tute simple
malpermesas ĝin, dekoj da aranĝoj draste
subordigas la politikan "reguladon" al la postuloj
de la libera interŝanĝo kaj de la malfermiteco de
la merkatoj. Ekzemple, kiam temas pri "socia
politiko", "la Unuiĝo kaj la membroŝtatoj agas kun
konsidero pri la neceso konservi la konkurkapablon de
la ekonomio de la Unuiĝo" (III-209), aŭ, pri la
entreprenoj, nepre necesas eviti administraciajn,
financajn kaj jurajn trudojn, kiuj povus ĝeni la
kreon de malgrandaj kaj mezgrandaj entreprenoj"
(III-210-2-b). Kaj, malofte, kiam la traktato
kuraĝigas la politikan "intervenon" de la ŝtatoj,
tion ĝi faras por enprofundiĝi en la liberaligon :
"La membroŝtatoj penas por efektivigi la liberaligon
de la servoj trans la nivelon de la devigo, se la
ĝenerala ekonomio kaj la situacio de la koncerna
sektoro tion ebligas" (III-148).


3. La publikaj servoj kiel pafcelo.


Naĝanta en la bano de "libera kaj ne falsita
konkurenco", la "konstitucia" traktato estas en
regreso pri la publikaj servoj, rilate al la traktato
de Nico. Ĝi enkorpigas nek en la "valoroj" (I-2)
nek en la "celoj" (I-3) de eŭropa Unuiĝo la
principon de "publika servo". Ĝi konceptas tion,
kion ĝi nomas "servoj de ĝenerala ekonomia
intereso", kiel esceptoj tolereblaj, sed sub rigoraj
kondiĉoj. Atentu tiuj, kiuj "trouzus" publikajn
servojn ! Ili estas "submetitaj al la reguloj de la
konkurenco" (III-166-2) kaj "krom ne en okazo de
escepto", la "helpoj konsentitaj de la membroŝtatoj
aŭ pere de ŝtatrimedoj sub kiu ajn formo falsanta
aŭ minacanta falsi la konkurencon" estas "nekongruaj
kun la interna merkato" (III-167-1) kaj do
malpermesataj. Ni notu, plie, ke la eŭropa direktivo
pri la servoj de ĝenerala ekonomia intereso, kiu
principe difinas la "eŭropan leĝon", al kiu la
"konstitucia" traktato resendas, ŝajnas pli ol iam
ajn implikata de la Komisiono. Dum tio la direktivo
pri la liberaligo de la servoj (t.n. "de Bolkestein")
estas impulsegata kontraŭ la eŭropa socia modelo kaj
antaŭas ĉian stabilan difinon de la nocio de
"publika servo" (aŭ de "servo de ĝenerala ekonomia
intereso") ĉe la nivelo de la Unuiĝo : krom la
servoj jam traktitaj de alia direktivo - kaj tial
jam disponitaj al la merkato - (transportoj, financaj
servoj kaj telekomunikoj) kaj krom tiuj, kiujn jam
senpage kaj rekte liveras publikaj instancoj -
admiru tiun striktegan koncepton pri publika servo -,
ĉiuj servoj submetiĝos al la direktivo "de
Bolkenstein", inkluzive la edukadon, la kulturon kaj
eĉ la sanon.


4. La mona sistemo kiel ŝlosilŝtono.


Lastmomente, pro insista peto de la eŭropa centra
Banko ECB), la eŭropa Konsilio aldonis "la stabilecon
de la prezoj" en la unua rango de
la "gvidprincipoj" de la Unuiĝo (I-3-3). Ni estas
tie en la koro de la liberala Eŭropo, kaj ankaŭ
bedaŭrinde en la centro de tiu "konstitucia"
traktato : ECB, la institucio, kiu havas la ĉefan
decipovon pri la uzo de la rimedoj de Eŭropo, havas
kiel mision, ne progresigi la dungadon aŭ la formadon
(tiuj vortoj eĉ ne figuras en ĝia statuto), sed
fari la zonon de eŭro "alloga" por la investistoj.
Tiuokaze la "stabileco de la prezoj" signifas la
redukton de la publikaj kaj sociaj elspezoj, la
"salajran moderigon", la liberalajn kontraŭreformojn
de la emeritaj pensioj kaj de la socia Sekureco...
La "sendependeco" de ECB kaj do ĝia protekto kontraŭ
ĉia demokrata kontrolo, estas garantiita (III-188) :
ECB, kiu tute senpune povas preni siajn instrukciojn
en la afermedioj, la ultraliberalaj rondoj aŭ la
financaj premgrupoj, havas la unuflankan povon trudi
sian politikon al la ŝtatoj, devigi ilin redukti la
impostojn aŭ malkonstrui la reĝimojn de socia
protekto, ĉar ĝi disponas la supermezuran povon,
tute sola agi pri la interezokvotoj. Neniu instanco
povas sankcii ĝin, neniu plimulto, demokrate
elektita, povas ĝin kontroli. La "pakto de
stabileco", kvankam nun en krizo kaj kiu en tiuj
lastaj jaroj blokas ĉiujn grandajn sociajn
mobilizojn, estas firmigita : la agado de la
membroŝtatoj kaj de la Unuiĝo "nepre respektas la
sekvantajn gvidprincipojn : stabilaj prezoj, sanaj
(rigoraj)publikaj financoj kaj financaj kondiĉoj,
kaj stabila ekvilibro de la pagoj".(III-177)


5. La atlantista identeco.


Ne pro hazardo, en la unuaj artikoloj de la
Konstitucio, la paco ne estas klasita nek konsiderata
kiel fundamenta "valoro" de europa Unuiĝo. Ĝi
restas simpla potenciala celo inter aliaj. Plie, ĝi
estas ekskluzive kaj tuj rezervita al la popoloj de
de la Unuiĝo : estas sur tiu kampo nenia universala
dediĉo, kiu estus malsamega je la usona
unuflankismo : "En siaj rilatoj kun la cetera mondo,
la Unuiĝo asertas kaj akcelas siajn valorojn kaj
interesojn" (I-3-4). Oni estas for de alia Eŭropo
por alia mondo, en kiu la paco iĝus angula ŝtono
en la tutmonda ordo ... Plej malbone, kiel pri
ekonomiaj kaj financaj temoj, la "konstitucia"
traktato specifas, ekde sia unua parto dediĉita al
la identeco de Eŭropo, ke la politiko de la Unuiĝo,
orientata al la kresko de la militaj elspezoj
(I-41-3) - unu el la maloftaj kampoj, kie, ĉar
temas pri "reĝeca" funkcio, la eŭropaj institucioj
instigas al publika elspezemo -, devas esti "kongrua"
kun tiu de la Organizo de la traktato de Norda
Atlanto (NATO). NATO estas konsistigaĵo de la
eŭropa identeco : oni pensas, ke oni sonĝas !


6. Civitana povo katenita.


Laŭ la defendantoj de la "jes" al tiu konstitucia
traktato, la demokrataj "progresoj" en tiu teksto
devus akceptigi ĝin. Fakte, la nova institucia
arĥitekturo ne fundamente ŝanĝas la aferon : la
kampo de "kundecido" inter la eŭropa Parlamento kaj
la Konsilio de la Ministroj plivastiĝas, sed tre
ofte, en praktiko, pro la institucia meĥaniko de
"kundecido", la pozicioj de la Konsilio, kaj ne tiuj
de la Parlamento, fariĝas ne amendeblaj. Cetere, la
Parlamento ĉiam povos rifuzi la prezidenton de la
Komisiono prezentitan de la Konsilio ; en praktiko ĝi
nur rajtas ratifi la proponon (I-27-1).


Pro tiuj du instituciaj novaĵoj la defendantoj de
tiu traktato ĝojkriegas. Sed la reala povo de la
Parlamento restas tre limita : ĝi ankoraŭ ne povas
prezenti siajn tekstojn nek leĝofari, ĉar la
Komisiono konservas la monopolon de la leĝofara
iniciato (I-26-2) ; ĝi restas ekskluzivita de la
decidoj pri la enspezoj de la Unuiĝo kaj pri la
plej granda parto de la asigno de la elspezoj de la
eŭropa Unuiĝo. En la stato de la nuna projekto, la
iniciatpovo de la eŭropa Parlamento restas limigita
al la rolo de "kontrolo de konformeco" de la eŭropaj
leĝofaraj iniciatoj, sen reala povo pri "kontrolo
de enhavo". Prezentita sen rido kiel progreso de la
"partoprena demokratio" la ebleco de petskribo de
unu miliono da civitanoj multege similas skuludilon.
Kun sia amasigo da nedevigaj antaŭgardoj, la artikolo
de la konstitucio tamen estas perfekte klara (I-47) :
la Komisiono "povas" esti "invitata submeti adaptitan
proponon cele al la apliko de la konstitucio". Tiel
oni aldonas riglilojn al la seruroj.


7. Litanio de piaj deziresprimoj.


Hontemaj defendantoj de la eŭropa konstitucio
foje provas pravigi sian konsenton per la enŝovo
kiel parto II de la "ĉarto de la fundamentaj rajtoj".
Krom tio, ke tiu ĉarto enhavas tre diskutindajn
artikolojn - la "libereco labori" anstataŭ la "rajto
ricevi laboron" (II-15-2), la "rajto atingi senpagan
servon de dungigo" kaj ne la "rajto je anstataŭa
enspezo" en okazo de senlaboreco (II-89), la "rajto
je helpo por loĝejo" anstataŭ la "rajto je loĝejo"
(II-94-3), ktp. -, ni substreku, ke ĝi ĝenos la
trankvilan dormon de neniu liberalulo, ĉar en sia
kampo de apliko, ĝi mem specifas la submeton de la
"fundamentaj rajtoj" al la aliaj principoj, kiujn la
konstitucio enhavas, en kiuj unuarange oni ankoraŭ
kaj ankoraŭ trovas la sanktan "merkaton, en kiu
la konkurenco estas libera kaj ne falsita". Tiuj
rezervoj, kiuj korektas la ĉarton en ĝia konkludo,
subordigas kontraŭ ĉia konstitucia tradicio la
fundamentajn rajtojn al la logiko de la kondukataj
politikoj (II-111 kaj II-112). Per tiu radikala
renverso, la vortigitaj rajtoj riskas esti
reduktataj al la rango de piaj deziresprimoj : "Ĉi
tiu ĉarto kreas neniun kompetentecon nek iun novan
taskon por la Unuiĝo" (II-111-2).


8. Dunivela civitaneco.


Konsekvence laŭ la mastriĥta traktato, la
konstitucio kreas eŭropan Unuiĝon funkciantan
surbaze de diskriminacio pri civitaneco (I-10-1) :
al la landanoj, ne devenantaj de la membroŝtatoj kaj
ne agnoskataj kiel civitanoj, la eŭropa spaco
rezervas zonon de tre vaste kripligitaj rajtoj. Per
tiu konstitucia traktato, la eŭropa Unuiĝo
fosiliigas tutan politikon pri migrado. Kaj la
"valoroj" - ankaŭ ĉi tie - rapide malaperas favore
al la "interesoj" de la Unuiĝo : for la landanan
civitanecon ! Fosiliigita en la jam suferitaj
devojiĝoj, la rifuĝrajto siaflanke restas ekstreme
redukte difinita. Laŭdata en la antaŭparolo pro
siaj kontribuoj al la eŭropa civilizacio, la migrado
plu estas konsiderata, en la korpo de la teksto, nur
el la vidpunkto de la liberala utilismo : laŭbezone
kribrebla laborforto.


9. Varigita kulturo.


Ne pro hazardo, la "kultura escepto" estas
lastmomente enkondukita en la eŭropan konstitucion,
sed sub alia nomo, kiu malplivalorigas ĝin : "kultura
diverseco" (III-280-4). Ĉar la kulturo ne estas
varo kiel la aliaj, ĝi devus ricevi apartan
traktadon, sed ankaŭ tie, tio okazas nur sub
kondiĉoj : "La helpoj celantaj favori la kulturon
kaj la konservadon de la heredaĵo, kiam ili ne
aliigas la kondiĉojn de la interŝanĝoj kaj de la
konkurenco en la Unuiĝo" povas eventuale "esti
konsiderataj kiel kongruaj kun la interna merkato"
(III-167-3-d).


10. Trudkitelo.


Jen estas do traktato, kiun oni devas aŭ bloke
akcepti, aŭ lasi en pecoj. Kaj oni volus kredigi al
ni, ke ĝi estas fleksebla ? Sed ĝuste tial, ke ĝi
ne estas konstitucio aŭ ne sufiĉe aspektas kiel
konstitucio, tiu teksto pretendas gravuri en la
marmoro normojn, valorojn kaj celojn, kiujn ĝi
specifas... En sia parto IV, dediĉata al la
"ĝeneralaj kaj finaj dispozicioj", tiu traktato,
konkludita "por senlima daŭro", faras pli ol
neprobabla en praktiko ĉian eblecon de revizio de
ĝia enhavo (IV-443). Ekzemple, por transformi la
multegajn artikolojn dediĉitajn al la unuarangeco
de la konkurenco kaj de la merkato super la publikaj
servoj, la specifita proceduro konsistigas
multobstaklan kurejon, kies finon oni riskas ne vidi :
ĉar la regulo de la unuanimeco de la membroŝtatoj
aplikiĝas, sufiĉos, post alpreno de tiu projekto
de konstitucio, la vetoo de unu ununura registaro
por rifuzigi ĉian reviziigon de la teksto.

Sama rubriko :


puce Vinko Markov : Eŭropa Konstitucia Traktato - ĉu granda aŭ malgranda trompaĵo ?

puce Post la franca referendumo...

puce Referendumo en Francio pri Eŭropa Konstitucia Traktato (EKT)

puce LA FRANCA NEO GEOGRAFIE KAJ SOCIOLOGIE

puce Eŭropo, konstitucio por nenio

puce Antaŭ la referendumo : konstrui ali-eŭropisman neon

puce Ĉu tio koncernas nur la eŭropanojn ?

puce Eŭropa Konstitucio - sklavema aŭ liberiga ?

puce Petro Levi : Kiujn sociajn atingojn, ankoraŭ aperantaj en naciaj konstitucioj, endanĝerigas la projekto pri Eŭropa Konstitucio ?

puce La eŭropa konstitucio kaj la maldekstro

puce POR DEMOKRATIA KAJ SOCIALA REFONDADO DE LA EŬROPA UNIO

puce Projekto de eŭropa konstitucio (traduko en Esperanto)

puce La tasko estas armado

puce Petro Levi : Ĉefaj kritikoj al la projekto

::: Ĉiuj :::



Supren