Elekti kolorojn : grizaj Verda kaj ruĝa Blanka kaj nigra
Ĝisdatigita lundon la 27an de novembro 2023 . Ĝis nun estas 2854 tekstoj   Rss  Indekso  Privata spaco  Kontakto
Informoj | Libroj | Dokumentoj | SAT-organo | Frakcioj | SAT-kulturo | Fakoj | Ligoj | Arĥivo | Venonta kongreso | Provoplu | Membriĝi
UNUA PAĜO

En la sama rubriko

puce Hans-Georg Kaiser. Pri kosmopolitismo
puce Hans-Georg Kaiser : Diogeno nun
puce Hans-Georg Kaiser : Intervjuo kun Diogeno
puce Hans-Georg Kaiser : Kun- kaj malkunmetebla barelo de Diogeno
puce Kabe : Diogeno kaj Aleksandro (traduko de anekdoto)
puce Kaiser : Francisko SZILÁGYI kaj ties poemo Diogenes

Kaiser : Francisko SZILÁGYI kaj ties poemo Diogenes

poemo + eseo



Francisko SZILÁGYI
Diogenes

el Dekdu poetoj, paĝoj 101-102

Dum pluva tag’, en nokto laca,
En urba strat’, sur kota kamp’
Mi vagas solserĉanto paca,
En mia mano tremas lamp’.
La lampo tremas, lum’ balbutas,
Jen homon serĉas la solul’,
Sed sen respondo. Ŝvito gutas,
La koron maĉas vana brul’.

La koron maĉas vanaj bruloj,
Hirudoj suĉas, rampas gnom’,
Vulturoj, ratoj. Mort-ululoj,
Nenie ja respondas hom’.
Kultur’ cindriĝas en malamo,
La mondon minas verma bor’
Kaj sure ruĝas flua flamo
En nokta hor’. Kaj besta plor’.

En pluva mond’, en nokto laca
Kun seka lang’, en lasta ramp’
Mi homon vokas, homo paca.
Ventfajfo. Mortas nun la lamp’.
Malhelo, min rikano mokas,
Atakas gnom’ kun sanga hund’ ;
Mi hurlas beste kaj sufokas
Kaj eĥas min la vunda mond’.

Hans-Georg Kaiser
Francisko SZILÁGYI kaj ties poemo Diogenes

Li estas ne sufiĉe atentata verkisto, almenaŭ oni konas liajn rakontojn, kiuj estas plej ofte brilaj, neforgeseble estas por mi la rakonto pri la flamsalamandro...la egoista burĝo, kiu pensas nur pri si mem kaj supozas, ke li estas la mezpunkto de la universo... aŭ tiu pri la amuza Ripsrops, jen moderna mensogorakonto, kiu povus esti fluinta el la plumo de Munkhaŭseno.

Ke ’hirudo’ kiel vorto efektive ekzistas, plifortigas min en mia pensado, ke la verkisto intence sendas nin al "malĝustaj spuroj" en tiu poemo. (Mi pensis unuamomente, ke tio estas tajperaro, do ’hirundo’) . "Atakas gnom’ kun sanga hund", ĉu tio ne povus esti Diogeno mem ? Li havas ja la kromnomon "La hundo" kaj hundo(j)n kiel akompananto(j)n, kiel oni ekscias en anekdotoj kaj bildoj pri li. (Kiel Sokrato, tiel ankaŭ Diogeno mem verkis eĉ ne linion, kaj tamen li estas fama filozofo, viro kiu vivas en siaj legendoj plu, tiel, kiel ankaŭ Jesuo Kristo, la ŝajne "softa" korfrato de Diogeno, kiu kolere pelis la monŝanĝistojn el la templo. Ankaŭ Diogeno havis la "dian" koleron en si, li pisis eĉ laŭdire al la muroj de la domoj de la riĉuloj, en kiuj li manĝis poste pro invitoj. Li ja agis kiel vera fiera hundo ! Kompreneble li ne havis loĝejon, tiel, kiel Jesuo, ili estis ambaŭ senhejmuloj. Sokrato ja havis hejmon, sed ankaŭ kvereleman edzinon, tial li prefere migris tra la urbo por ribeligi la junularon de Ateno kontraŭ la registaro, kio kondukis al lia "laŭ-Jesuo-morto" kvankam ne je kruco, tamen al pun-kaliko kun veneno, kies enhavon li devis gluti "libervole"... ĉar oni kondamnis lin en proceso je tio. Kaj spite al la brutalaj vivfinoj ili ĉiuj estas plu ege vivantaj, ankoraŭ nun, ĉu ne miraklo :) ? Sed por mi tio tute ne estas miraklo, ili estas tre vivantaj, ĉar ili portas la eĥon de la vundita mondo en si. Tial do ! La mitaj figuroj helpas al ni plu kompreni la mondon pli bone, Francisko SZILÁGYI bone komprenis tion...

Cetere, ankaŭ mi sufiĉe ofte sentas min tute sola, kion fari ? Tio estas ŝajne mia sorto esti soleca vokanto en la tielnomata dezerto... eĥo de la vundita kaj de aliaj mondoj, kion ni (mia edzino kaj mi) pruvas per niaj Traven-tradukoj. Se mi ne estus eĥo de la vundita mondo, mi vere nur estus orgojla Esperanto-klaŭno, kiu celas malkaran aplaŭdon per kelkaj aĉaj artifikaj ŝercoj en la interreto, tiel kiel siamaniere la helpisto de la magiisto en rakonto "Aŭtuno" de Endre Toth, kiu scias apenaŭ ion, kiu povas preskaŭ nenion, kiu simple fordormas sian vivon kaj iel eĉ kontentas pri tio.

Mi, kiel kelkaj el miaj legantoj certe scias, estas adepto de la granda Diogeno, la unua anarkiisto kaj mondocivitano de la monda historio, kiu famiĝis kiel atakema "hundo" kun migrobastono, sed kiu en vero estis kosmopolito kaj sin nomis eĉ tiel. Do, antaŭulo de L.L. Zamenhof. Jam Diogeno fajfis pri la ridinda naciismo, kiu tiom venenas la korojn de la ankoraŭ-ne-homoj.

PS :
http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Poezio/dekdu/

Rimarkoj :

Blazio Vaha respondis al la supraj pensoj tion : "Mi konetas vian soleco-senton kaj vi plendas rajte. Aliflanke ankaŭ aliaj energiaj agantoj ne havas legantojn, mi konas kelkajn Hungarajn esperantistojn, kiuj produktis multe kaj ne havas eĥon. Kalocsay inventis kolegon C.E.R.Bumy, kaj tiu inventis konsummaŝinon por solvi la ekonomian krizon (konsumi tiom rapide, kiom oni produktas).. Ĉu baldaŭ tio validos por kulturo ?"

Mi respondis tiel : "Mi havas pli ol sufiĉe da legantoj, sed nur tre malmultajn amikojn...

Tiel, kiel ekzistas rikoltmaŝinoj ekzistas ankaŭ kulturmaŝinoj, jam delonge, la "moderna kulturo" estas ofte nur ridinda bazaro de kompatindaj almozpetuloj, artistoj ĝis nun estas "ciganoj" por la tielnomataj honorindaj anoj de la socio. Kiu sidas sur profesia trono, tiu ne havas komprenon por artistoj, kiuj gajnas sian monon kun ĉiuj riskoj en la "kulturmaŝino", kiu senkompate voras ilin kaj, kiu same malŝate elsputos ilin pli poste... ĝis venos aliaj "stultuloj", kiuj ankoraŭ volas gajni honoron kaj adoron en tiaj tempoj kia nia, aŭ artisto-homoj, kiuj riskas sian vivon, por ke aliaj havu sian plezuron je ili... veraj artistoj, ekzemple la cirkartistoj, ili ĉiuj bruligas lumon en la tenebro, kiun la tenebro ne povas kapti... Tia homo estis ankaŭ Diogeno, la viro kun la hela lampo, la filozofo, la kleriganto, la ribelulo, la kosmopolito.



LIGOJ
Diogeno en Vikipedio
Diogeno kaj Aleksandro (Kabe, anekdoto)
Diogeno nun
Intervjuo kun Diogeno
La kun-kaj malkunmetebla barelo de Diogeno
Diogeno (Szilagyi, rimpoemo)
Pri kosmopolitismo


 

Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT)

67 av. Gambetta
FR - 75020 Paris

Retadreso : kontakto_ĉe_satesperanto.org
Pri financaĵoj : financoj_ĉe_satesperanto.org
Retejo : http://satesperanto.org/
Tel : (+33) 09 53 50 99 58

Poŝtkonto n-ro 1234-22 K, La Banque Postale, Paris
IBAN : FR41 2004 1000 0101 2342 2K02 064
BIC : PSSTFRPPPAR
Konto de SAT ĉe UEA : satx-s
Konto de SAT ĉe PayPal : financoj_ĉe_satesperanto.org

Por renkontiĝi kun SAT-anoj en Parizo, informiĝu ĉe la sidejo de SAT-Amikaro

Se vi havas demandojn pri SAT, skribu al la SAT-oficejo en Parizo
aŭ al via peranto

Pri teknikaj problemoj sur la paĝo, skribu al paĝo-aranĝulo.

Privata ejo
Danke al spip

fabrikita en esperantio